يحيى دولت آبادى
202
حيات يحيى ( فارسى )
بستگان او انتخاب گردند و بعد از عقد قرارداد و مسلم شدن اينكه رسميت يافتنش موكول است بتصويب شدن در مجلس شوراى ملى بيش از پيش در كار انتخابات دخالت كرد و كار را به جائى رسانيد كه ديده ميشد مخالف نبودن با قرارداد بدان ميماند كه يكى از شرايط قانونى انتخابشوندگان بوده باشد . انگليسيان هم در اين موضوع او را كمك مينمودند چه بمأمورين سياسى خود در ولايات سرا دستور ميدادند كه در كار انتخابات نظر داشته باشند و گاهى هم نظر داشتن آنها بدخالت كردن در رد و قبول اشخاص داوطلب مبدل ميشد چنان كه دوسيههاى آن انتخابات كه سفارشهاى شفاهى و كتبى دوستانه كاركنان قنسولخانههاى انگليس را در ولايتها بمأمورين انتخابات از اشخاص طرفدار سياست خود دربر دارد مطلب را مدلل ميسازد و با اين تفصيل نتوانستهاند بيش از سى نفر مقطوع بطرفدارى از خود يا مشكوك تهيه نمايند و آن هم معلوم نيست بعد از رسيدن بمقام نمايندگى و گذشتن اعتبارنامه آنها از مجلس با ملاحظات بسيار كه در كار است تا چه اندازه بتوانند با دوستان بيگانه خود باوفا بمانند چه ما ايرانيان به حكم تاريخ شتر هيچ بيگانهئى را ( بگفته عوام ) تا ظهر نميچرانيم . مجلس دربار پرده را از روى اين كار برچيده آشكار كرد كه يكعده از انتخاب شدگان ساختگى و فرمايشى هستند و اكثريتى كه از وجود آنها در مجلس حاصل شود محل اعتماد ملت نخواهد بود ديگر آنكه مجلس دربار انگليسيان را از گذشتن قرارداد از مجلس شوراى ملى هرقدر هم كه در ساختن آن اهتمام كنند نااميد ساخت و حس كردند نميتوانند هيچگونه اختيارى در مداخله به كار زور و زر مملكت بطور قانونى از ملت بگيرند تا برابر دولتهاى ديگر بموجب آن اختيار قانونى اولى به تصرف از ديگران بوده باشند . مجلس دربار التهاب شديد انگليسيان را كه ميخواستند براى مقصدى كه داشتند بفوريت مقصود از يادداشت را بدست بياورند فرو نشانيد بلى انگليسيان چنان كه از پيش نوشته شد ميخواستند معاهده روس و ايران را كه روى بال و پر اصطكاك هوا با تلگراف بىسيم خبرش به آنها رسيده است و بما هم به زودى خواهد رسيد بر كار تمام شدهئى